Tình trạng sùi mào gà biểu hiện và tiến triển như thế nào?
Tình trạng sùi mào gà ở mỗi người có thể biểu hiện rất khác nhau. Có trường hợp chỉ xuất hiện vài u nhú nhỏ và hầu như không gây khó chịu, nhưng cũng có người phát hiện tổn thương khi chúng đã tăng số lượng, liên kết thành cụm hoặc lan sang nhiều vị trí. Hiểu đặc điểm tiến triển của bệnh giúp người đọc nhận diện bất thường đúng hơn và biết thời điểm cần được thăm khám.



Xem thêm chi tiết
hiện tượng sùi mào gà tại đây!
Tình trạng sùi mào gà được hiểu như thế nào?
Sùi mào gà là biểu hiện lâm sàng của nhiễm một số type Human Papillomavirus (HPV), phổ biến nhất là HPV type 6 và 11. Virus lây chủ yếu thông qua tiếp xúc trực tiếp giữa da hoặc niêm mạc trong hoạt động tình dục. Sau khi xâm nhập, HPV có thể tồn tại một thời gian trước khi tạo ra tổn thương nhìn thấy được.
Do đó, tình trạng nhiễm HPV và sự xuất hiện nốt sùi không phải lúc nào cũng xảy ra đồng thời. Một người có thể mang virus nhưng chưa có tổn thương rõ ràng. Ngược lại, khi nốt sùi xuất hiện, thời điểm nhiễm HPV trước đó thường khó xác định chính xác chỉ dựa vào hình thái tổn thương.
Đây cũng là lý do không nên dùng thời điểm phát hiện nốt sùi để tự suy luận nguồn lây hoặc thời điểm lây nhiễm.
Tổn thương có thể thay đổi ra sao theo thời gian?
Bệnh lý sùi mào gà không có một quá trình tiến triển giống nhau ở tất cả người mắc. Kích thước, số lượng và tốc độ phát triển của tổn thương chịu ảnh hưởng bởi vị trí nhiễm, đáp ứng miễn dịch và nhiều yếu tố cá nhân khác.
Khi tổn thương mới xuất hiện
Giai đoạn đầu thường khó nhận biết vì nốt sùi có thể rất nhỏ, mềm và gần màu với da hoặc niêm mạc. Các nốt thường không gây đau đáng kể nên dễ bị nhầm với mụn, nhú da hoặc những biến đổi sinh lý tại vùng sinh dục.
Người bệnh có thể chỉ phát hiện tình cờ khi vệ sinh cơ thể hoặc khi khám vì một lý do khác. Đây cũng là thời điểm việc tự nhận diện qua hình ảnh dễ dẫn đến nhầm lẫn nhất.
Khi nốt sùi phát triển
Theo thời gian, một số tổn thương có thể tăng kích thước hoặc xuất hiện thêm nốt mới. Những u nhú nằm gần nhau có thể liên kết thành cụm, tạo bề mặt gồ ghề giống mào gà hoặc hoa súp lơ.
Tại vùng ẩm và thường xuyên cọ xát, bề mặt nốt sùi có thể bị tổn thương, gây chảy máu hoặc khó chịu. Nếu xuất hiện bội nhiễm, vùng tổn thương có thể đau rát, tiết dịch hoặc có mùi bất thường.
Sau khi điều trị
Việc loại bỏ nốt sùi không đồng nghĩa HPV được loại bỏ ngay khỏi cơ thể. Vì vậy, tổn thương có thể xuất hiện trở lại sau điều trị, đặc biệt trong giai đoạn đầu theo dõi. Người bệnh cần tái khám theo hướng dẫn để đánh giá quá trình lành tổn thương và phát hiện sớm nốt mới nếu có.
Tổn thương sùi có thể thay đổi về số lượng, kích thước và phạm vi theo thời gian
Những vị trí thường xuất hiện tổn thương
Vị trí nốt sùi có liên quan đến khu vực tiếp xúc với HPV. Ở nam giới, tổn thương thường được nhận thấy ở quy đầu, rãnh quy đầu, bao quy đầu, thân dương vật, bìu hoặc quanh hậu môn. Ở nữ giới, nốt sùi có thể xuất hiện tại âm hộ, môi lớn, môi bé, thành âm đạo, cổ tử cung hoặc khu vực quanh hậu môn.
Quan hệ tình dục bằng đường miệng cũng có thể khiến HPV lây sang vùng môi, lưỡi, khoang miệng hoặc họng. Tuy nhiên, một tổn thương dạng nhú ở miệng không mặc nhiên là sùi mào gà vì nhiều bệnh lý khác cũng có thể tạo hình thái tương tự.
Những tổn thương ở cổ tử cung, trong âm đạo hoặc ống hậu môn có thể không nhìn thấy khi tự kiểm tra. Nếu có yếu tố nguy cơ hoặc triệu chứng nghi ngờ, bác sĩ sẽ lựa chọn cách thăm khám phù hợp với vị trí cần đánh giá.
Khi nào tình trạng bệnh gây ảnh hưởng đáng kể?
Một vài nốt nhỏ có thể chưa gây triệu chứng rõ, nhưng khi tổn thương tăng số lượng hoặc kích thước, người bệnh thường cảm nhận rõ hơn sự bất tiện. Nốt sùi lớn có thể gây vướng khi vận động, vệ sinh hoặc quan hệ tình dục. Bề mặt mềm và dễ tổn thương khiến một số nốt chảy máu khi bị ma sát.
Tình trạng cần được chú ý hơn khi:
- Nốt sùi tăng nhanh về số lượng hoặc lan sang vùng lân cận.
- Tổn thương thường xuyên trầy xước hoặc chảy máu.
- Xuất hiện đau rát, sưng, tiết dịch hay mùi khó chịu.
- Nốt sùi tái phát sau khi đã điều trị.
- Tổn thương xuất hiện trong thai kỳ.
- Người bệnh có tình trạng suy giảm miễn dịch.
HPV type 6 và 11 gây phần lớn sùi sinh dục thuộc nhóm nguy cơ thấp. Tuy nhiên, một người có thể đồng nhiễm HPV nguy cơ cao. Vì vậy, nữ giới vẫn cần thực hiện tầm soát cổ tử cung theo chỉ định phù hợp với tuổi và nguy cơ, thay vì cho rằng có sùi sinh dục đồng nghĩa với ung thư hoặc ngược lại.
Nốt sùi lan rộng có thể gây cọ xát, chảy máu và ảnh hưởng sinh hoạt
Cách kiểm soát khi đã xuất hiện nốt sùi
Khi nghi ngờ có sùi sinh dục, bước đầu tiên là xác định đúng bản chất tổn thương. Bác sĩ có thể nhận diện các trường hợp điển hình qua khám lâm sàng. Sinh thiết thường chỉ được cân nhắc khi tổn thương không điển hình, chẩn đoán chưa rõ hoặc có đặc điểm cần loại trừ bệnh lý khác.
Điều trị tập trung vào loại bỏ tổn thương nhìn thấy và giảm triệu chứng. Tùy vị trí, kích thước, số lượng nốt sùi và đặc điểm của từng người, bác sĩ có thể lựa chọn thuốc bôi phù hợp, áp lạnh, đốt điện, laser hoặc can thiệp loại bỏ tổn thương.
Người bệnh không nên tự cắt nốt sùi hay sử dụng thuốc trị mụn cóc thông thường lên vùng sinh dục. Da và niêm mạc tại đây nhạy cảm hơn, vì vậy hóa chất không phù hợp có thể gây bỏng, loét hoặc tổn thương rộng.
Trong thời gian điều trị và theo dõi, nên trao đổi với bạn tình về nguy cơ HPV, thực hành tình dục an toàn và tuân thủ lịch tái khám. Tiêm vaccine HPV cũng là biện pháp dự phòng quan trọng đối với các type virus có trong vaccine, nhưng vaccine không có tác dụng điều trị những tổn thương đã hình thành.
Kết luận
Tình trạng sùi mào gà có thể chỉ gồm vài u nhú nhỏ nhưng cũng có khả năng tiến triển thành tổn thương lan rộng, dễ cọ xát, chảy máu và tái phát. Không thể đánh giá đầy đủ mức độ bệnh chỉ bằng số lượng nốt nhìn thấy tại nhà. Khi xuất hiện u nhú bất thường hoặc tổn thương thay đổi nhanh, người bệnh nên đến
PhenikaaMec để được thăm khám, xác định nguyên nhân và tư vấn phương án kiểm soát phù hợp.